Ból menstruacyjny to najmniej przyjemny element cyklu miesiączkowego. Niektóre kobiety odczuwają jedynie lekki dyskomfort, inne zaś przeżywają tak silne bóle, że utrudnia im to normalne funkcjonowanie. Jeśli cierpisz na bolesne miesiączki w Warszawie, ważne jest, aby zrozumieć ich przyczynę, odróżnić stan normalny od patologicznego i dobrać odpowiednią strategię łagodzenia bólu lub leczenia. Aby to zrobić, należy najpierw określić typ dysmenorrhea (bolesnego miesiączkowania), która dzieli się na PIERWOTNĄ i WTÓRNĄ.
Dysmenorrhea pierwotna: ból bez podłoża chorobowego
Dysmenorrhea pierwotna jest uważana za stan fizjologiczny, niezwiązany z żadną patologią organiczną. Pojawia się w ciągu kilku pierwszych lat po menarche (pierwszej miesiączce) i występuje u co najmniej 50-90% wszystkich kobiet w wieku pomenarchalnym.
Winowajcami pierwotnej dysmenorrhea są prostaglandyny. W momencie menstruacji gromadzą się one w dużej ilości w endometrium i czekają na swoje uwolnienie. Podczas miesiączki endometrium złuszcza się, prostaglandyny wydostają się na zewnątrz i to właśnie one odpowiadają za skurcze i relaksację macicy poprzez oddziaływanie na miometrium (warstwę mięśniową macicy). Stąd charakterystyczne bóle, które pojawiają się tuż przed rozpoczęciem menstruacji (kilka dni wcześniej) lub w pierwszym dniu krwawienia, co jest związane z nagromadzeniem prostaglandyn. W miarę trwania miesiączki ból ustępuje, ponieważ poziom prostaglandyn spada.
Możesz nie odczuwać pełni "uroków" bólu menstruacyjnego lub doświadczać jedynie lekkiego dyskomfortu. Jednak u niektórych kobiet obraz pierwotnej dysmenorrhea jest bardzo nasilony, co wiąże się z długotrwałymi skurczami macicy. Prowadzą one do niedotlenienia tkanek, a w rezultacie do stymulacji bólowych zakończeń nerwowych – w takiej sytuacji kobieta może być dosłownie wyłączona z normalnego życia na czas bólów menstruacyjnych.
Czynniki ryzyka nasilonych bólów menstruacyjnych
- Wczesne menarche (<12 lat);
- Brak porodów w przeszłości;
- Obfite i długie miesiączki;
- Palenie papierosów;
- Otyłość;
- Czynniki dziedziczne (występowanie w rodzinie).
Dobra wiadomość jest taka, że u wielu kobiet z pierwotną dysmenorrhea miesiączki stają się mniej bolesne z wiekiem lub po porodzie. To jeden z rzadkich przypadków, kiedy powiedzenie „urodzisz i wszystko przejdzie” może być uzasadnione.
Dysmenorrhea wtórna: kiedy ból miesiączkowy jest objawem choroby?
Dysmenorrhea wtórna jest uważana za patologiczną. Trwa dłużej niż pierwotna, może zaczynać się kilka dni przed menstruacją, nasilać się w trakcie krwawienia i NIE ustępować wraz z jego zakończeniem.
Powstaje na tle zaburzeń organicznych, do których należą:
- endometrioza;
- adenomioza;
- mięśniaki macicy;
- choroby zapalne narządów miednicy mniejszej;
- torbiele i guzy jajników;
- polipy endometrium;
- wrodzone wady budowy macicy.
Niestety, w tym przypadku ból ma tendencję do nasilania się z czasem.
Jak leczyć bolesne miesiączki?
Wybór metody zależy od preferencji i indywidualnej sytuacji pacjentki. Jeśli ból nie jest intensywny, można spróbować metod niefarmakologicznych: istnieją doniesienia o skuteczności gorącej kąpieli/prysznica, akupunktury, aromaterapii itp. Ja jednak preferuję pozbywanie się bólu tu i teraz, wybierając leczenie farmakologiczne.
Leki NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne)
💊 NLPZ zajmują pierwsze miejsce pod względem skuteczności w leczeniu zarówno pierwotnej, jak i wtórnej dysmenorrhea, ponieważ działają na przyczynę bólu – obniżają poziom prostaglandyn.
Do niesteroidowych leków przeciwzapalnych, zatwierdzonych przez FDA specjalnie do leczenia dysmenorrhea, należą:
- diklofenak;
- ibuprofen;
- ketoprofen;
- naproksen.
Inne leki przeciwbólowe
💊 Proste leki przeciwbólowe, takie jak aspiryna czy paracetamol, również mogą być skuteczne, zwłaszcza w przypadkach, gdy NLPZ są przeciwwskazane.
Antykoncepcja hormonalna
💊 Antykoncepcja hormonalna (w dowolnej formie) może być przepisana przy dysmenorrhea, jeśli NIE planujesz ciąży i jeśli inne metody leczenia nie przynoszą ulgi. W ten sposób wyłącza się owulację i zastępuje menstruację krwawieniem z odstawienia.
❗️ W przypadku dysmenorrhea wtórnej kluczowe jest leczenie choroby podstawowej.
Jeśli ból menstruacyjny utrudnia Ci pełne korzystanie z życia, nie powinnaś cierpieć w milczeniu. Zrozumienie przyczyn bólu i wybór odpowiedniej strategii leczenia mogą znacznie poprawić jakość Twojego życia. Nie odkładaj problemu na później — zwróć się do nas po konsultację i dobór skutecznego leczenia do ginekologa w Warszawie.
Jeśli bolesne miesiączki są Twoim problemem, nie czekaj. Umów się na wizytę w naszej klinice Aurora Medical w Warszawie, aby uzyskać profesjonalną diagnozę i plan leczenia. Zarezerwuj wizytę u ginekologa, aby odzyskać komfort życia.
Autor:
Dr Anastasiia Sergiienko — ukraińska ginekolog pracująca w Warszawie. Kieruje się zasadami medycyny opartej na dowodach naukowych (EBM), kładąc nacisk na komfort i uwagę poświęcaną pacjentkom. Posiada międzynarodowe doświadczenie, w tym szkolenia w Harvard Medical School. Prowadzi również blog o zdrowiu kobiecym dla ponad 34 000 obserwujących (Instagram & Facebook) i prowadzi konsultacje w języku ukraińskim, angielskim, polskim i rosyjskim.